Wat is het verschil tussen perimenopauze en menopauze?
Perimenopauze en menopauze zijn twee verschillende fasen van de overgang, maar worden vaak door elkaar gebruikt. De perimenopauze is de aanloopfase waarin je hormoonhuishouding begint te verschuiven en klachten kunnen optreden, terwijl de menopauze het moment markeert waarop je twaalf maanden achter elkaar geen menstruatie meer hebt gehad. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide fasen, zodat je precies weet waar je staat en wat je kunt doen.
Wanneer begint de perimenopauze en hoe lang duurt het?
De perimenopauze begint gemiddeld tussen je 40e en 47e levensjaar, maar kan ook al rond je 38e starten. Het is de overgangsfase voorafgaand aan de menopauze en duurt gemiddeld vier tot acht jaar. Gedurende deze periode schommelt de aanmaak van oestrogeen en progesteron sterk, wat je cyclus en je lichamelijke en mentale gesteldheid merkbaar beïnvloedt.
De reden dat deze fase zo lang kan duren, is dat de eierstokken de productie van oestrogeen niet abrupt stoppen, maar geleidelijk afbouwen. Die geleidelijkheid verloopt bij elke vrouw anders: de ene vrouw merkt er weinig van, terwijl een andere vrouw al jaren voor de officiële menopauze stevige klachten ervaart.
De perimenopauze eindigt officieel op het moment van de menopauze zelf. Daarna spreek je van de postmenopauze, de fase die de rest van je leven duurt. De term “overgang” wordt in het dagelijks taalgebruik vaak gebruikt voor de hele periode van perimenopauze tot en met de eerste jaren na de menopauze.
Welke klachten horen bij de perimenopauze en welke bij de menopauze?
Tijdens de perimenopauze staan schommelende hormoonspiegels centraal, wat leidt tot onregelmatige menstruaties, opvliegers, slaapproblemen, stemmingswisselingen en een opgezette buik. Na de menopauze stabiliseren de hormonen op een lager niveau, maar kunnen klachten zoals gewichtstoename, vermoeidheid en een drogere huid juist aanhouden of verergeren doordat oestrogeen structureel lager blijft.
Klachten die vooral in de perimenopauze voorkomen
In de perimenopauze zijn het de wisselingen in oestrogeen en progesteron die de meeste klachten veroorzaken. Doordat progesteron al vroeg daalt terwijl oestrogeen nog schommelt, ontstaat er relatief oestrogeendominantie. Dit kan leiden tot:
- Onregelmatige of hevigere menstruaties
- Premenstruele klachten die heviger worden dan voorheen
- Stemmingswisselingen en prikkelbaarheid
- Slaapproblemen, met name moeite met doorslapen
- Opvliegers en nachtelijk zweten
Klachten die na de menopauze aanhouden of toenemen
Na de menopauze is oestrogeen structureel laag. Dit heeft gevolgen voor je stofwisseling, botdichtheid en spiermassa. Klachten die in deze fase vaker op de voorgrond treden, zijn:
- Gewichtstoename, met name rond de buik
- Versneld verlies van spiermassa (sarcopenie)
- Verminderde botdichtheid (verhoogd risico op osteoporose)
- Vaginale droogheid en veranderingen in de blaas
- Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
Hoe weet je in welke fase van de overgang je zit?
Je zit in de perimenopauze als je menstruatiecyclus onregelmatig wordt en je overgangsklachten ervaart, maar nog niet twaalf opeenvolgende maanden zonder menstruatie bent geweest. De menopauze is bereikt op het moment dat die twaalf maanden voorbij zijn. Een bloedtest die de FSH-waarde (follikelstimulerend hormoon) meet, kan ondersteunen bij het bepalen van je fase, maar is geen sluitend bewijs vanwege de dagelijkse schommelingen.
In de praktijk is de cyclus de betrouwbaarste indicator. Wordt je cyclus korter, langer, onregelmatiger of heviger, dan ben je vrijwel zeker in de perimenopauze beland. Sommige vrouwen ervaren dit al jaren zonder dat ze het herkennen als overgang, juist omdat ze de klachten niet direct aan hormonen koppelen.
Een gesprek met je huisarts of een gespecialiseerde coach kan helpen om de puzzelstukjes samen te leggen. Bij bbb starten we altijd met een uitgebreide leefstijlvragenlijst en een persoonlijk intakegesprek, zodat we precies weten waar jij op dit moment staat en wat jouw lichaam nodig heeft.
Wat helpt tegen klachten tijdens de perimenopauze en menopauze?
Regelmatig bewegen, gerichte voeding en aandacht voor je mentale balans zijn de drie pijlers die overgangsklachten aantoonbaar verminderen. Er is geen enkele quick fix, maar een holistische aanpak die body, food en mind combineert, werkt het meest effectief en duurzaam. Hieronder de meest concrete stappen die je kunt zetten.
Bewegen: kracht en warmte als bondgenoten
Krachttraining is tijdens de overgang essentieel, niet optioneel. Oestrogeen speelt een beschermende rol bij het behoud van spiermassa en botdichtheid. Zodra dit hormoon daalt, versnelt de spierafbraak. Door twee tot vier keer per week te bewegen, waarvan minimaal twee keer gericht op kracht, rem je dit proces actief af.
Trainen in warmte, zoals in onze hot cabin op 40 graden, voegt daar een extra laag aan toe. De hitte activeert zogenoemde Heat Shock Proteins (HSP’s), eiwitten die cellen beschermen en herstel bevorderen. Tegelijkertijd stimuleert warmte de doorbloeding en verhoogt het je stofwisseling, wat direct helpt bij het tegengaan van gewichtstoename en opvliegers.
Voeding: eet gericht, niet minder
Tijdens de overgang vertraagt je verbranding en verandert je verzadigingsgevoel. Het antwoord is niet minder eten, maar slimmer eten. Concrete aandachtspunten:
- Verhoog je eiwitinname, met name via plantaardige bronnen zoals peulvruchten, tempeh en noten, om spiermassa te ondersteunen
- Beperk alcohol, dat de slaapkwaliteit verslechtert en opvliegers kan uitlokken
- Kies voor vezelrijke, onbewerkte voeding om de spijsvertering en je energieniveau stabiel te houden
- Eet voldoende calcium en vitamine D voor je botgezondheid
Mind: slaap en stress zijn geen bijzaak
Stemmingswisselingen en slaapproblemen zijn directe gevolgen van dalend progesteron, dat een kalmerend effect heeft op het zenuwstelsel. Wanneer progesteron daalt, reageert je stresssysteem sneller en slaap je onrustiger. Praktische stappen die helpen:
- Bouw een vaste slaaproutine op en vermijd schermen een uur voor het slapengaan
- Oefen dagelijks met ademhaling, meditatie of yoga nidra om je cortisolniveau te verlagen
- Benoem stemmingswisselingen zonder oordeel: ze hebben een hormonale oorzaak, geen karakterfout
- Overweeg begeleiding via leefstijlcoaching als klachten je dagelijks functioneren beïnvloeden
Begin vandaag nog met je health journey bij bbb health boutique. Boek nu kosteloos een proefles en ontdek hoe de unieke aanpak van bewegen in een warmtecabine jouw lichaam transformeert.